FGM to nie CGM – dlaczego wolność to kwestia umowna

Dużo się dzieje w temacie cukrzycy oraz metod jej kontroli na świecie. Producenci ścigają się w pogoni za „sztuczną trzustką”. Pojawiają się nowe urządzenia jak niedawno dopuszczona  na rynek amerykański pompa MiniMed 670G czy na przykład czytniki Freestyle Libre. Nowe firmy stoją w klejce po akceptację FDA na swój sprzęt, wiele urządzeń jest w fazie testów klinicznych. Medtronic, Bigfoot Biomedical, Beta Bionics, Tandem, Animas, Medtrum,  wszyscy starają się jak najszybciej zamknąć pętlę.

Wszystkie najnowsze rozwiązania, te dostępne na rynku i te bardzo bliskie wejścia, wszystkie opierają zasadę działania na ciągłym monitoringu. Nacisk kładziemy na słowo ciągły, z angielskiego – Continuous. Ciągły nie znaczy na żądanie. CGM to nie FGM (Flash Glucose Monitoring). Dlaczego to tak ważne aby rozróżnić te dwie metody, te dwie kwestie? Oba zupełnie rożne rozwiązania mające tylko jedną wspólną cechę – stosują do odczytu glikemii z płynu śródtkankowego sensory. Niestety sensor sensorowi nierówny.

Urządzenie FGM, korzysta z sensora i czytnika. Sensor zakładamy na kilka, kilkanaście dni na tył naszego ramienia i aby odczytać poziom cukru zbliżamy urządzenie skanujące do sensora. Na czytniku wyświetla nam się aktualny poziom glikemii. Tutaj kończy się praca systemu. Oczywiście dane te możemy powielać wykonując wiele skanowań. Za każdym razem jednak musimy wyjąć czytnik i zbliżyć do sensora. Aby zauważyć trendy spadkowe lub wzrostowe należy te skanowania powtarzać regularnie.

CGM to system zautomatyzowany. Sensor wysyła dane regularnie bez naszego udziału do urządzenia odczytującego. W naszym przypadku odbiornikiem sygnału jest pompa podająca insulinę. W zależności od rodzaju używanego systemu mamy do dyspozycji powiadomienia o zbliżającym się niedocukrzeniu lub przecukrzeniu. To co jest dla mnie osobiście kluczowe i chciałbym to bardzo wyraźnie zaznaczyć – osobiście – jest kontrola nad podażą insuliny. Nie kontroluję poziomu cukru lecz poprzez jego odczyt kontroluję ilość podawanej insuliny! To bardzo ważne aby zrozumieć kierunek w jakim zmierzamy w dzisiejszych czasach. To KONTROLA NAD INSULINĄ jest sednem sprawy. To właśnie jest zastępowanie pracy trzustki. Wstrzymywanie i wznawianie. Zwiększanie i zmniejszanie. Ciągłe decyzje o ilości aktywnej insuliny są kluczowe w terapii cukrzycy typu 1 za pomocą osobistej pompy insulinowej. Pomijam tutaj terapię penową bo od samego początku jestem zwolennikiem metody pompowej z wielu względów o których teraz nie będę pisał bo nie jest to tematem tego posta.

Wolność na którą tak często powołują się w swoich hasłach zwolennicy metody FGM jest zatem tylko umowna, iluzoryczna. Dlaczego? Ano dlatego, że sam odczyt nie daje nam żadnej kontroli nad podażą insuliny i nawet jeśli będziemy mieć na ręce sensor FGM to nic poza tym nie stanie się z insuliną dopóki sami nie zareagujemy. Czytnik nie wstrzyma nam bazy, nie ostrzeże przed spadkiem jeśli sami o tym nie będziemy pamiętać i nie będziemy skanować się na czas. Co zrobimy jeśli przez przypadek zapomnimy czytnika zabrać ze sobą z domu??? CGM robi to po prostu za nas. Sensor jest na stałe spięty z nadajnikiem i pompą. Nie da się go zostawić w domu. Jest z nami zawsze i czuwa. Powie nam o wzroście lub ostrzeże przed spadkiem. Zrobi nawet więcej! Potrafi uniemożliwić niebezpieczny spadek bez naszego udziału. To jest prawdziwa wolność! Wolność od decyzji związanej z insuliną. Wolność i bezpieczeństwo. Oczywiście wciąż w niewielkim zakresie ale wszystko wskazuje na to, iż rozwój technologii może nas bardzo mile zaskoczyć w perspektywie najbliższej dekady.

Poniżej przykład jak przejawiła się ostatniej nocy nasza wolność.

Glikemia do godziny 1 nocy nieco ponad 120. Po godzinie 1 zaczyna spadać i przy poziomie ok 80 mg/dl system Smart Guard w naszej pompie MiniMed 640G podejmuje decyzję o zatrzymaniu podawania insuliny z bazy. Dolny próg mamy ustawiony na 55 mg/dl. Glikemia po zatrzymaniu obniża się jeszcze nieco do godziny 3 z minutami. Insulina wstrzymana od godziny 2:30. Po 2 godzinach system podejmuje kolejną decyzję o wznowieniu podawania bazy gdy poziom glikemii jest już w bezpiecznym zakresie i z trendem wzrostowym. W tym czasie śpimy. Wolność.
1

Co jest ważne, wszystko to dzieje się w nocy kiedy cukrzycę kontroluje się najtrudniej. Dobrze skalibrowany sensor jest wiarygodny i dokładny. Od ponad roku polegamy na wskazaniach z Enlite w naszej 640G i sensor zapracował u nas na swoje zaufanie. Współczynnik MARD dla wszystkich sensorów jest zbliżony. Różnice nie są jakieś szczególnie duże. Najgorzej z dokładnością wypada przedstawiciel FGM. Nie tylko z powodu najmniej dokładnego sensora lecz także i przede wszystkim braku ciągłości odczytów, automatyki oraz alarmów. Wolność? Nie specjalnie. Raczej uwiązanie do czytnika i czuwanie jak ze zwykłym glukometrem. Jedyna forma wolności to ta związana z mniejszą ilością kłucia palców.

Poniżej obraz wyświetlacza pompy po wznowieniu podawania. Jeszcze raz zaznaczę. Decyzje podczas naszej przykładowej nocy związane były z podażą insuliny. Wstrzymanie oraz wznowienie. To co robi nasza trzustka.

Kolejny etap przed nami. Pompa 670G i zautomatyzowane podawanie insuliny bazowej bez naszego udziału. Kolejne decyzje na podstawie sensora Enlite 3, który według informacji jakich udzieliły mi osoby uczestniczące w testach klinicznych poprzedzających wprowadzenie 670G na rynek, jest ku ich pozytywnemu zaskoczeniu dużo bardziej dokładny niż jego poprzednik Enlite 2. Pompa oprócz zatrzymywania bazy w sytuacji niebezpiecznej będzie ją też zmniejszać lub zwiększać. Stąd nazwa hybrid closed loop. Hybrydowa zamknięta pętla.

2

Nad ranem przeprowadziłem kalibrację sensora zanim zbudziła się nasza mała pacjentka. Kalibracja to opcja niedostępna w sensorach FGM. To bardzo pomocna funkcja w sytuacji, gdy nasz sensor rozreguluje się na skutek na przykład gwałtownych ruchów cukrów.  W naszym przypadku różnica jaka wystąpiła pomiędzy pomiarem z krwi włośniczkowej palca a wskazaniem sensora to 6 mg/dl. Taka różnica nie ma żadnego znaczenia przy podejmowaniu decyzji o wstrzymaniu lub wznowieniu podaży insuliny.
3

Kilka zdań podsumowania.
Kontrola cukrzycy może przebiegać w różny sposób. Każda osoba z cukrzycą sama decyduje o tym co jest dla niej najlepszym rozwiązaniem i jakiej metody kontroli potrzebuje. Pomijam również kwestie finansowe oraz dostępność technologii ponieważ nie to jest przedmiotem mojej analizy. Moje zdanie w temacie dostępności pomp z ciągłym monitoringiem glikemii i funkcją wstrzymania przed niskim jest niezmienne od początku. Uważam, że powinna w naszym kraju obowiązywać jednakowa dla wszystkich chorych pełna refundacja takiego systemu, ponieważ daje ona osobom chorym szansę na życie w zdrowiu a tym samym bycie pełnowartościowym i pełnosprawnych przedstawicielem społeczeństwa do końca życia. Rozważania o których piszę dotyczą tylko i wyłącznie siły jaką daje nam CIĄGŁY MONITORING połączony z pompą insulinową oferujący nam automatykę procesów decyzyjnych często w sytuacjach gdy nie jesteśmy w stanie być ich świadomi jak na przykład podczas snu. Przewaga nad systemem czytnika typu Flash jest miażdżąca. Niemniej znów podkreślam, iż nie każdy potrzebuje mieć aż tak zaawansowany sprzęt i nie wymaga od siebie tak wiele w kwestii prowadzenia swojej cukrzycy.

Piszę to też jako rodzic małego dziecka, które nie jest w stanie podejmować żadnych decyzji terapeutycznych w tym wieku samodzielnie. Piszę to jako osoba, opiekun, rodzic, której priorytetem jest przeprowadzenie naszego dziecka przez pierwsze lata choroby przebywając jak najdłużej w zakresie normoglikemii.

Przyszłość nie jest związana z nowym wygodnym glukometrem. Przyszłość związana jest z automatyką podaży insuliny, przejęciem pełnej kontroli nad przebiegiem cukru bez konieczności nadzorowania tych procesów. Wierzę, że udoskonalone produkty jak chociażby oczekiwana pompa 670G będą nam to krok po kroku coraz szybciej zapewniały a władze naszego kraju zapewnią finansowanie tych metod dla wszystkich niezależnie do wieku wzorem innych państw europejskich.

 

Leave A Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *